Archieven

Stephan mijn inwonende schoonvader is thuis overleden

Terwijl het overal meer begint te leven ben ik meer bezig met de dood. Mijn schoonvader Stephan die bij ons inwoonde is relatief plots overleden in de afgelopen weken. Gewoon thuis in zijn bed, terwijl ik het gras aan het maaien was. Stephan dacht mee over de tuin en heeft voor ons familie fruit bomen gekocht. Behalve de appel want daar hield hij niet van. Hij had humor en genoot van buiten in het zonnetje zitten. We waren bijna klaar om de watervallen/ riviertjes in de grote bak te maken zodat hij kon genieten van het klaterende water. Lieve pap, wat gaan we je missen!

Bleoemetjes en bijtjes en evolutie van het spruitje.

Ooit logeerde het zoontje van een diep gelovige nicht bij mij. Toen we aan tafel zaten en spruitjes aten zei hij mistroostig: “Ik begrijp niet waarom God spruitjes heeft geschapen”. Ik antwoordde hem dat ik dacht dat God dit misschien niet op zijn geweten had, maar hoe het volgens mij wel gegaan kan zijn, kon ik hem op dat moment niet zeggen. Nu doe ik graag een poging. Wie weet, leest hij het nog eens. Door Sophia Botermans.

Maar hoe zat dat ook weer? Hoe wordt iets tot spruitje, tot appelboom of zelfs tot mens?

Laten we het bij een kernvraag houden: Wanneer en hoe kwam het eerste spruitje op aarde?

Volgens mij kom je uit bij de evolutietheorie. Grofweg is dat een verklaring van het ontstaan van leven op aarde. Maar wie letterlijk in het scheppingsverhaal uit de Bijbel gelooft, denkt anders. ‘God schiep alles, dus ook een spruitje’, zegt men dan. Was dat zo van floeps!!.. en ineens stonden er naast de boerenkool, spitskool en groene kool, mooie spruitjesplanten? Ik geloop daar niet zo in. Maar, stel dat God wel de Schepper van alles is, dan heeft Hij misschien wel gebruik gemaakt van de evolutietheorie.

Want deze theorie gaat uit van 3 dingen:

1. Variatie, alle organismen van eenzelfde soort zijn iets verschillend

2. Overerving, kinderen lijken op hun ouders en dat is ook zo bij planten en dieren

3. Alleen de aangepasten overleven, de natuur is hard.

Voor het gemak neem ik als voorbeeld geen spruitje, maar de mens.

Archeologen hebben al veel voorlopers van ons mensen gevonden. We stammen niet af van de apen maar hebben samen wel eenzelfde voorouder. Onze wegen splitsten zich ooit, miljoenen jaren geleden. Men gaat ervan uit dat wij, Homo sapiens, 200.000 jaar geleden ontstonden uit eerdere menssoorten als de Homo erectus, Homo ergaster en nog wat soorten. Ook hebben we een stukje van de Neanderthaler in ons. De andere soorten zijn allen uitgestorven. 70.000 jaar geleden zwierven wij,  de Homo sapiens, uit over de hele aarde.

Maar waarom overleefden wij en die andere menssoorten niet? Daar komen we uit met de evolutietheorie. Alle individuen verschillen een beetje. (1. Variatie) De mens ontstond in Afrika. Daar waren dichte bossen waar onze aap/mens voorouders leefden. Toen het klimaat heter werd verdwenen de bomen en ontstonden er grote steppen met hoog gras waar roofdieren zich goed konden vermenigvuldigen. Onze voorouders vielen ten prooi aan hen. Maar er waren enkelen die een beetje rechtop konden lopen.

Zij zagen de tijgers en leeuwen aankomen en overleefden beter dan zij die dat niet konden. Van hun kinderen, die dat nog beter konden (2. Overerving) bleven er meer in leven en van hun kinderen overleefden weer de besten. Zo leerde de aap/mens rechtop lopen. Wie rechtop loopt heeft de handen vrij en kan stokken ter verdediging gebruiken. De kinderen die dat het beste konden, overleefden het best en plantten zich voort. De rest werd opgegeten. (3. de aangepasten overleven)

En nu het spruitje.

Een verschil met een spruitje en een mens is dat een spruitje door de mens gekweekt wordt. Kweken is selecteren door de mens. Alle groentesoorten komen voort uit de wilde natuur. Ooit was er een voorouder koolplant waaruit alle koolsoorten zijn ontstaan. Dat ging zo:

De wilde koolplanten verschilden soms wat van elkaar (1. variatie) De een was glad, de ander een beetje kronkeliger (een potentiële boerenkool), een derde had een langere steel met hier en daar een uitlopertje. Een slimme boer in de middeleeuwen vond die uitlopertjes lekker en oogstte zaad van zo’n plant. Van de uitgezaaide plantjes groeiden er gewone gladde planten, een paar met uitlopertjes en ook een paar met iets dikkere uitlopers aan de steel.(1. variatie en 2. overerving) De boer nam zaad van deze plant en zo kweekte hij voort, tot er aan zijn koolplant heel veel ronde, dikke uitlopertjes zaten. Het spruitje was geboren. Nu denk je misschien: “en hoe zat het met die harde natuur?” (3. alleen de aangepasten overleven) In dit geval speelde de boer voor God en vernietigde de niet gewenste spruitplanten zonder lekkere, dikke spruitjes.

 

Kruidenthee maken, of in stilte opdrinken?

053De lekkere kruidenthee werd dit keer in stilte opgedronken in plaats van nieuw gemaakt.

Terwijl mijn dochter vanmiddag onrustig sliep vanwege doorkomende tanden ging ik stilletjes met een kop thee in mijn Rosea Pommeralis kamer zitten. Dat is tegenover de kinderkamer. Eigenlijk was het plan om kruidenthee af te maken maar ik ben in die stoel gekropen en er pas een poos later weer uitgekomen om avondeten te maken. Soms heb ik dat even nodig.

Voordeel van kruidenvrouw zijn is dat ik een boel lekkere eigen theetjes tot mijn beschikking heb! Nou ga ik vrijdag wel in de middag fijne kruidenthee maken, ook graag voor jou! Staat er geen kruidenmengsel naar jou keuze tussen in de webshop dan maak ik een nieuwe mix  speciaal voor jou! (en als je hem wilt delen zet ik het in de webshop erbij…)

 

De Appel; een psychologische vrucht met geneeskracht!

img-20161014-wa0001_800x600Nee, ik heb geen hamster maar een hongerige dochter met een appelliefde! Bijna dagelijks vind ik een appel op de grond die madam halverwege is vergeten. Dat mag nog als je tien maanden oud bent.

Ik heet Pommerel, ooit waarschijnlijk afgeleid van Pommes, appel in het Frans. Wist je dat de appel ook geneeskracht heeft? Mild laxerend, stimuleert de stoelgang en bevat vitamines en mineralen. Mijn moeder vertelt:

De appel tussen wal en schip De appel is heel oud en altijd al betrokken geweest bij afkeer, jaloezie, boze daden, verleiding en dood van mensen. Maar ook bij verering, schoonheid, begeerte en liefde.  Welk mens, laat staan welke appel, raakt alleen daardoor al neurotisch? Het begon al bij de schepping. De prachtige, door God geschapen appeltjes hingen daar zo maar wat blozend te hangen aan een boom in het paradijs. Ze wisten van geen kwaad. Komt er plots zomaar een blote vrouw, die een prachtig appeltje plukt en haar tanden erin zet. Een of ander serpent heeft dat haar ingefluisterd, zegt ze. En een naakte man doet het nog eens dunnetjes over. Wat moet je als appel? Je weet meteen dat dit helemaal fout gaat lopen, maar je bent machteloos. En ja hoor, even later wordt de hele tuin waar je in staat opgeheven.

Na dit vreselijk voorval gebeurden er nog meer heftige dingen waarbij de appel een ongevraagde hoofdrol speelde. Wat te denken van de gouden appel die de aanleiding was voor de Trojaanse oorlog? Erin, de Griekse Godin van de twist, bood aan de Griekse Godinnen Hera, Athene en Aphrodite eens een gouden appel aan. Ze zei : ”Deze gouden appel is voor diegene van jullie die het allermooiste is.”  Nou, het gevolg kon je wel raden. Ruzie! De Oppergod Zeus moest er aan te pas komen. Hij wist er geen raad mee en stuurde de vrouwen naar de knappe koningszoon Paris uit Troje. Die moest het maar oplossen. Paris, als gewoon kortzichtig mens koos voor de mooie Godin Aphrodite. Als dank liet Aphrodite de allermooiste vrouw van die tijd, Helena, verliefd worden op Paris. Een probleempje was dat Helena getrouwd was met de machtige koning Menelaos uit Sparta. Daar hebben Troje en Sparta toen maar eventjes 10 jaar oorlog over gevoerd.

Ik eet er nog maar eentje, zo een half opgegeten exemplaar van mijn dochter, en maak van de rest gelei:

Een makkelijk recept voor appelgelei:

3 kilo appels

750 gram suiker

3 kruidnagels

1 onbespoten citroen

1 glas water

De appels schillen, in vieren snijden en de klokhuizen met de kruidnagels in een kruidenzakje doen. Appels, water, citroen (in dunne schijven), suiker en kruidenzakje zachtjes aan de kook brengen en goed roeren tot de suiker is opgelost. Daarna op hoog vuur 20 minuten door laten koken tot de gewenste dikte is bereikt. (Geregeld roeren). Kruidenzakje en resten citroen eruit vissen. Dan in schone, met kokend water omgespoelde potjes doen.

Tweede bak enthousiast gevuld tijdens Amerikaanse verkiezingen

img_20161108_222253_800x450Pepermunt heeft de primeur in de tweede bak na een stevige snoeibeurt, want nodig voor een bestelde natuurlijke crème! Allemaal nieuwe plekjes voor de kruiden en dus natuurlijke cosmetica. Een kruid kan namelijk nog zo mooi bloeien maar in 95% van de gevallen komt de bloem binnen enkele dagen in het droogmandje terecht.

Terwijl ik dit deed stond de radio aan en alles gaat natuurlijk over de verkiezingen in Amerika. Hoe kunnen die Amerikanen nou voor een Trump kiezen?! Iets fanatieker als nodig is schep ik nog even verder.

 

 

Brandnetel, Deel 2; een kruiden zegen!

nettles-784372_960_720Hans Christiaan Andersen schreef een sprookje over een prinses met 11 broers die in zwanen werden veranderd. Om de betovering te verbreken moest ze mantels weven van brandnetels en die over hen heen gooien. Het is een van mijn lievelingssprookjes!

Vezels van brandnetels werden vroeger volop gebruikt om kleren (neteldoek) mee te maken. Het was de kleding van de armen. Er wordt van brandnetel ook haarwater gemaakt. Spoelen met brandnetelaftreksel doet je haar glanzen. De brandnetel is een broertje van de hennepnetel waar ambachtslieden nog steeds kleding en touw van maken.

Brandnetel werd vroeger volop gegeten. Het bevat veel ijzer en vitamine C. Scheurbuik werd ermee bestreden. Ook nu nog wordt het soms gegeten en gebruikt als veevoer. Brandnetel werkt bloedzuiverend en bevat veel mineralen waaronder ijzer. Reumapatiënten geselden zich vroeger met verse bossen brandnetel om pijnlijke gewrichten tegen te gaan. Tijdens Luilak werden luie jongeren weleens getrakteerd op slaag met brandnetels. Zelfs de duivel werd ermee uitgedreven! Ik gebruik de brandnetel in een helend kruiden theemengsel met framboos. Die kruidenthee is ook heel geschikt voor vrouwen tijdens de menstruatie omdat het mineralen aanvuld.

Als al deze mooie eigenschappen niet overtuigend genoeg zijn… De brandnetel is ook heel belangrijk voor vlinders. De Atalanta, Dagpauwoog en de Kleine Vos leggen hun eieren het liefst op de brandnetel en halen er ook hun voedsel. De rupsjes doen zich tegoed aan de bladeren en ze verpoppen zich graag op de brandnetel.

Je kunt de brandnetel in de volkstuin goed gebruiken als luizenbestrijder en organische bemester. Daarvoor zet je flink wat geplukte brandnetels in een emmer water. Liefst elke dag de drab even omroeren. Het gaat gisten en flink stinken. Dat is goed. Na een dag of 10 zeef je de drab, verdunt het 1 op 10 en giet het bij je planten. Ik heb het zelf op deze manier gedaan maar mensen die het preciezer willen doen kunnen op internet kijken.

En nog zijn we niet uitgeput! Brandnetels zijn gezond en lekker en daarom wat recepten. Zelf vind ik ze het lekkerst in de soep maar in de macaroni of met puree is het ook goed te eten.

Snelrecept met macaroni.

Pluk jonge brandnetels of, als ze al wat ouder zijn, alleen de toppen. (handschoenen aan!) Was ze en snij ze in stukjes. Bak wat magere spekblokjes en kook de macaroni. Bij oudere brandnetels kan je ze meteen meekoken. Jonge blaadjes kan je er op het laatst doorroeren. Je kunt ze ook even opbakken in roomboter. Maak een roomsausje. Giet de macaronie met brandnetel af. Giet de saus erover, strooi er wat geraspte kaas over en erbovenop de gebakken spekjes. Echt lekker!

Brandnetelsoep.

Pluk jonge brandnetels, snij ze fijn. Smoor ze even in een klont roomboter. Kook ze 10 minuten met een bouillonblokje erbij.  Doe er wat kleine gehaktballetjes van biologisch gehakt in en een handje vermicelli. Een heerlijk soep!

Brandnetel, plaag of zegen? Deel 1

stinging-nettle-785292_960_720Wie is er nooit geprikt door een brandnetel? Als je een brandnetel beetpakt krijg je gemeen jeukende blaren. Dat komt doordat de brandnetel een soort kleine injectienaaldjes op de onderkant van de bladeren heeft zitten. Daarin zit een vloeistof die onder andere de stofjes acelyl, choline en histamine bevat. Bij druk lozen de naaldjes hun venijnige inhoud op onze huid. Dat geeft het pijnlijke, branderige gevoel en blaren.

Uitrukken, die brandnetels en wegwerpen, denk je dan. En zo doen we dat dan ook op onze tuinen. De naam van deze lelijkerd verwijst al naar deze vervelende eigenschap: “Urtica” komt van het Latijnse “ik brand”. En het Nederlandse woord “netel” verwijst naar het woordje “naald”.

Brandnetels vindt je bijna overal op aarde. De Grieken kenden hem al in 500 voor Christus en voor die tijd kwam hij al voor in Siberië. Romeinse soldaten hebben de plant ooit rond de jaartelling meegenomen naar Europa om zich tegen de kou te wapenen. Ze stampten hem fijn, mengden hem met olie en smeerden zich ermee in. Er zit histamine in de plant en dat opent de bloedvaten. Bij de Germanen was het een heilige plant en gewijd aan de oorlog- en dondergod Donar. Bliksem, donder en oorlog, dat past wel bij de brandnetel!

De brandnetel houdt van rijke grond waar nitraat en fosfaat in voorkomt. Hoe meer mest hoe liever. Op plekken waar hij overvloedig groeit, is de grond dus heel rijk. Maar soms ook vervuild, want de brandnetel doet daar niet moeilijk over. En lastig dat ie is om te verwijderen! Niet alleen heeft hij overal wortelstokken maar hij zaait zich uit dat het een lieve lust is. Die brandnetel zouden we met wortel en tak (als hij die had) moeten uitroeien. Maar is de brandnetel alleen maar een slechterik? Net als bij mensen heeft hij ook heel goede eigenschappen. Daar ga ik het over hebben in deel 2. Tot over een paar dagen! (Dit stukje is geschreven door mijn lieve moeder Sophia Botermans)

Tuinieren op Mars

002Soms kom ik rare dingen tegen in de tuin, in dit geval een paddenstoel. Mijn moeder vertelde mij onlangs dit verhaal:

Een man vertelde op een feestje over reizen naar Mars. Hij geloofde dat wij onze aarde zo zouden uitputten dat we onze toevlucht zouden moeten zoeken op Mars. Hij had er duidelijk over nagedacht. Hij wist ook precies hoe dat zou gaan. De eerste Marsreizigers, de pioniers, zouden in een soort kassencomplex leven. Daarin zouden ze een aardse situatie nabootsen. Hij zei dat er op verschillende plaatsen op aarde al grote projecten op dit gebied waren geweest. Zelfs al in de jaren 90 van de vorige eeuw. Hij had het over “Biosfeer 2”, een kassencomplex in Arizona, in Amerika. Ik hing aan zijn lippen. Daar wilde ik meer van weten. Maar, zoals dat op een feestje soms gaat, kreeg de man teveel last van de aandacht en de drank en ging steeds vreemdere dingen beweren. Toen hij ging vertellen over ondergronds levende marsmannetjes met geweldige intelligentie, die als volwassenen geboren worden (arme marsvrouwtjes!) haakte ik af en ging een bitterballetje eten.

Ik ben gaan snuffelen op internet en er blijkt nog wat van waar te zijn ook: In 1991 is er een groot project geweest in Tucson in Arizona, Biosfeer 2 genoemd (Aarde was biosfeer 1). Men maakte een heel grote kas, ter grootte van drie voetbalvelden met een knap technisch systeem om de luchtkwaliteit goed te houden. Het project had een mini oerwoud, woestijn, oceaan, savanne en een minimoeras met zelfs een mangrove. Daarnaast bouwden ze twee afdelingen met 2000 m2 voor intensieve, biologische landbouw. Gedurende twee jaar hebben hier vier mannen en vrouwen gewoond maar meermaals moest er van buitenaf worden ingegrepen om problemen te voorkomen. Vooralsnog hebben we dus maar een aarde die goed werkt.

De Binnentuin, tuinieren onder water

p1010894Als het regent werk ik soms in mijn binnentuin oftewel het grote aquarium. In de woonkamer staat een twee meter lange bak met circa 1000 liter water. In plaats van vogels en slakken heb ik hier vissen die zich bemoeien met mijn plantenbestand.

Je kan nog zo een leuk plan bedenken, komt dat plantje op een vissenzwemroute ben je gesjeesd. Sinds kort is mijn rode tijgerlotus de favoriete loungeplek van mijn grootste algeneter Drusilla. Ja, inderdaad vernoemd naar het karakter in Buffy de vampire slayer. Met lede ogen zie ik steeds meer gaten verschijnen. Ai, daar drijft weer een stukje weg wat madam er met haar staart heeft uitgewerkt. Filosofisch besluit ik, de natuur wint uiteindelijk altijd van de mens…

Innerlijke kruidentuin

dsc_0034-1-0Soms trek ik mij terug in mijn innerlijke tuin. Ik denk dat iedereen die heeft, soms betegeld, soms met gras… In mijn tuin brandt altijd een klein kampvuurtje. Vaak is het licht schemerig van de avond of nacht. Dat moment dat niets meer hoeft maar nog wel veel kan. Kinderen op bed, het werk is gedaan, volle buik van hopelijk lekker eten. Je kunt gaan slapen maar hoeft nog niet, dat moment.

Ik ga naar mijn tuin en zaai nieuwe plannen, oogst inspiratie en gooi wat hout op het vuur. Ik kom tot rust en weer bij mezelf. Je kan het mediteren noemen, andere mensen hebben het met zang of dans. Ik tuinier in mijn dromen en het fijne is, onkruid doet er niet toe in het donker. De innerlijke tuin is er altijd en overal beschikbaar.  Hoe ziet jou tuin eruit?